Sağlık Hizmetlerinden Faydalanma Hakkı
Hasta, adalet ve hakkaniyet ilkeleri çerçevesinde sağlıklı yaşamanın teşvik
edilmesine yönelik faaliyetler ve koruyucu sağlık hizmetleri de dahil olmak üzere,
sağlık hizmetlerinden ihtiyaçlarına uygun olarak faydalanma hakkına sahiptir.
Bilgi İsteme Hakkı
Hasta, sağlık hizmetlerinden nasıl faydalanabileceği konusunda bilgi isteyebilir. Bu
hak, hangi sağlık kuruluşundan hangi şartlara göre faydalanılabileceğini, sağlık
kurum ve kuruluşları tarafından verilen her türlü hizmet ve imkanın neler olduğunu ve
müracaat edilen kuruluşta verilen sağlık hizmetlerinden faydalanma usulüne
öğrenme haklarını da kapsar.
Sağlık Kuruluşunu Seçme ve Değiştirme Hakkı
Mevzuatın öngördüğü usul ve şartlara uyulmak kaydı ile sağlık kurum ve kuruluşunu
seçme ve seçtiği sağlık kuruluşunda verilen sağlık hizmetinden faydalanma hakkına
sahiptir. Mevzuat ile belirlenmiş sevk sistemine uygun olmak şartı ile hasta sağlık
kuruluşunu değiştirebilir. Acil vak’alar dışında, herhangi bir sosyal güvenlik
kuruluşuna bağlı olup da mevzuatın öngördüğü sevk zincirine uymayanlar aradaki
ücret farkını kendileri karşılar.
Personeli Tanıma, Seçme ve Değiştirme Hakkı
Mevzuat ile belirlenmiş usullere uyulmak şartı ile hastanın, kendisine sağlık hizmeti
verecek olan personeli serbestçe seçme, tedavisi ile ilgilenen tabibi değiştirme ve
başka tabiplerin konsültasyonu nu istemek hakkı vardır. Personeli seçme, tabibi
değiştirme ve konsültasyon isteme hakları kullanıldığında, mevzuat ile belirlenen
ücret farkı, bu hakları kullanan hasta tarafından karşılanır.
Öncelik Sırasının Belirlenmesini İsteme Hakkı
Sağlık kuruluşunun hizmet verme imkanlarının yetersiz veya sınırlı olması sebebiyle
sağlık hizmeti talebi zamanında karşılanamayan hallerde, hastanın, öncelik hakkının
tıbbi kriterlere dayalı ve objektif olarak belirlenmesini istemek hakkı vardır. Acil ve adli
vak’alar ile yaşlılar ve özürlüler hakkında öncelik sırasının belirlenmesinde ilgili
mevzuat hükümleri uygulanır.
Tıbbi Gereklere Uygun Teşhis, Tedavi ve Bakım Hakkı
Hasta, modern tıbbi bilgi ve teknolojinin gereklerine uygun olarak teşhisinin
konulmasını, tedavisinin yapılmasını ve bakımını istemek hakkına sahiptir. Tababetin
ilkelerine ve tababet ile ilgili mevzuat hükümlerine aykırı veya aldatıcı mahiyette
teşhis ve tedavi yapılamaz.
Tıbbi Gereklilikler Dışında Müdahale Yasağı Hakkı
Teşhis, tedavi veya korunma maksadı olmaksızın, ölüme veya hayati tehlikeye yol
açabilecek veya vücut bütünlüğünü ihlal edebilecek veya akli veya bedeni
mukavemeti azaltabilecek hiçbir şey yapılamaz ve talep de edilemez. 8 Ötenazi
Yasağı Hakkı Ötenazi yasaktır. Tıbbi gereklerden bahisle veya her ne suretle olursa
olsun, hayat hakkından vazgeçilemez. Kendisinin veya bir başkasının talebi olsa
dahil, kimsenin hayatına son verilemez.
Tıbbi Özen Gösterilmesi Hakkı
Personel, hastanın durumunun gerektirdiği tıbbi özeni gösterir. Hastanın hayatını
kurtarmak veya sağlığını korumak mümkün olmadığı takdirde dahi, ıstırabını
azaltmaya veya dindirmeye çalışmak zorunludur.
Sağlık Durumu İle İlgili Bilgi Alma Hakkı
Hastalığının nedeni, nasıl tedavi edileceği, diğer tedavi seçenekleri, riskleri,
hastalığın ve tedavinin komplikasyonları, gerektiğinde tıbbi yardıma nasıl ulaşılacağı
konusunda bilgi alma hakkı vardır. Bu bağlamda kayıtlarını inceleyebilir. Hatalı
olanların düzeltilmesini isteyebilir, Sağlık verilerinin bir kısmının saklanmasını talep
edebilir. Sağlık verilerini görebilecek hasta yakınını kendisi belirleyebilir.
Güvenliğinin Sağlanması Hakkı
Herkesin, sağlık kurum ve kuruluşlarında güvenlik içinde olmayı bekleme ve bunu
istemek hakları vardır.
Dini Vecibeleri Yerine Getirebilme ve Dini Hizmetlerden Faydalanma
Hakkı Kurum hizmetlerinde aksamalara sebebiyet verilmemek, başkalarını rahatsız
etmemek ve personelce düzenlenip yürütülen tıbbi tedaviye hiç bir şekilde
müdahalede bulunulmamak şartı ile hastalara dini telkinde bulunmak ve onları manevi yönden desteklemek üzere talepleri halinde, dini inançlarına uygun olan din
görevlisi davet edilir. Bunun için, sağlık kurum ve kuruluşlarında uygun zaman ve
mekan belirlenir.
İnsani Değerlere Saygı Gösterilmesi, Ziyaret ve Refakatçi Bulundurma Hakkı
Hasta, kişilik değerlerine uygun bir şekilde ve ortamda sağlık hizmetlerinden
faydalanma hakkına sahiptir. Hasta ziyaretçilerinin kabul edilmesi, kurum veya
kuruluşça belirlenen usul ve esaslara uygun olarak ve hastaların huzur ve sükunlarını
bozacak fiil ve tutumlara sebebiyet vermeyecek şekilde gerçekleştirilir ve bu konuda
gereken tedbirler alınır. Sağlık kurum ve kuruluşunun çalışma usül ve esaslarını
gösteren mevzuata uygun olarak hasta yakını olarak belirlenen kişi refakatçi olarak
kabul edilir.
Hukuki Korunma Yolları Hakkı Hasta hakları uygulamalarının yürütülmesi amacıyla sağlık kurum ve kuruluşları bünyesinde Hasta Hakları Birimi oluşturulur.
Mahremiyete Saygı Gösterilmesi Hakkı
Hastanın, mahremiyetine saygı gösterilmesi esastır. Hasta mahremiyetinin
korunmasını açıkça talep de edebilir. Her türlü tıbbi müdahale, hastanın
mahremiyetine saygı gösterilmek suretiyle icra edilir.